اكثر دوستداران جناب استاد صمدی آملی با جلسات ایشان آشنائی دارند و حتی برخی از بیانات ایشان را بارها گوش داده اند.

یكی از این درس ها مربوط به جلسات طهارت در حدود ۱۵ سال قبل باز می گردد
در جلسات پایانی این دوره مباحثی مطرح می شود درباره "عین ثابت" و روی آن بحث می شود و جناب استاد برای مثال زدن از افرادی اسم می برند كه جزء كثیف ترین انسان ها بوده اند
شمر و یزید
و با تكرار این كه این یك مثال است و حتی لفظ شاید و احتمالات را بارها تكرار می كنند كه راه بر هر نوع شبهه پراكنی بسته باشد
اما مخالفان جدی عرفان اسلامی با تقطیع بیانات و القاء خاص به مخاطبان خود این شبهه را آوردند كه استاد صمدی آملی شمر و یزید را بهشتی اعلام كرده اند و با زیركی من بعد تمام جهنیان تاریخ را هم در ذیل این مثال به بهشت بردند
تا جائی كه شنیده شد برخی از مراجع عظام هم نسبت به این ادعا واكنش منفی نشان دادند
البته بر هیچ كسی میزان عشق و محبت جناب استاد صمدی به اهل بیت علیهم السلام پوشیده نیست
و كم كم نام مبارك جناب علامه به عنوان مرج چنین القاءاتی برده شد و توهین وسیعی در سطح محافل مجازی و حقیقی به بزرگان عرفان دامن زده شد
الحمدلله رب العالمین حضرت آیت الله علامه جناب حسن زاده آملی پیام قاطع و روشنی را نوشتند و متعاقب آن جناب استاد صمدی هم به پیروی از استاد خویش نظر صریح خود درباره دشمنان اهل بیت علیهم السلام را در مرقومه ای منتشر نمودند تا پایانی باشد بر یك آغاز
آغازی كه علیرغم تلخی باعث رشد و بالندگی و شكوفائی فكری و ذهنی و تعالی روحی عاقلان و سالكان این مرز و بوم می شود ان شاء الله

متن پیام جناب علامه و استاد صمدی در ذیل تقدیم می گردد :

بسم الله الرحمن الرحیم

این متمسک به ذیل ولایت امام امیرالمومنین علی‌بن ابی‌طالب و حضرت صدیقه طاهره فاطمه زهرا و اولاد طاهرینشان علیهم السلام با اعلام برائت و بیزاری از قاطبه دشمنان، معاندان و غاصبان حقوق حقه اهل بیت عصمت و طهارت صلوات الله علیهم اجمعین معروض می‌دارد:

شنیده ام برخی از کسانی که در درس و بحثهای حقیر حضور پیدا کرده‌اند، بر اثر عدم تلقی صحیح مطالب و خلط مباحث برداشت‌های ناصحیح خود را که مخالف با حقایق دین مبین اسلام و اقتضائات تولی و تبری است من جمله در تعریف بهشتیان به من نسبت داده‌‌اند، از این روی صریحا اعلام می‌کنم این گونه نسبت‌ها به حقیر ربطی نداشته و ندارد.

والسلام علیکم و رحمةالله و برکاته

حسن حسن زاده آملی، بیستم جمادی الثانی ۱۴۳۳ مطابق با ۱۳۹۱/۲/۲۲

بسم الله الرحمن الرحیم

خبرگزاری فارس: حجت الاسلام والمسلمین صمدی آملی برای تنویر افکار عمومی و در پاسخ به برخی حاشیه‌ها توضیحی منتشر کرد و نوشت: تولّی و تبّری اصل مسلّم ما شیعیان خالص امامیه‌ اثنی عشریه است.

به گزارش خبرگزاری فارس، حجت الاسلام والمسلمین داود صمدی آملی در پی ایجاد برخی مباحث حاشیه‌ای درباره مساله «تشکیک در ماهیت» (عین ثابت)، عوض شدن «عین ثابت» متن زیر را برای خبرگزاری فارس ارسال کرده است که عینا منتشر می‌شود :

بسم الله الرحمن الرحیم

اخیراً موضوعاتی مطرح شده مبنی بر این که اینجانب حدوداً پانزده سال قبل در جلسه‌ای درسی و علمی و در قالب مثال از اسامی افرادی کثیف استفاده کردم که سبب برداشت‌های ناصحیح گردیده است. اینجانب اعلام می‌دارم براساس نصوص قرآنی و روایی جهنمی بودن و خلود آنها در قعر جهنم امری محرز و مسلم است که شک بردار نیست. واصل تولی به ولایت بلافصل حضرت امام امیرالمؤمنین علیه السلام و اولاد طاهرین‌شان تا حضرت بقیة‌الله الاعظم مهدی فاطمی عجل‌الله تعالی فرجه الشریف، و تبری جستن از دشمنان و غاصبان حقوق حقه الهیه‌ آنان به نصّ قرآن کریم و روایات، یعنی اصل اصیل و پایدار تولّی و تبّری اصل مسلّم ما شیعیان خالص امامیه‌ اثنی عشریه است که موجب تعالی روح انسانی و موهبت الهی است که شیعه اهل بیت علیهم السلام بدان مفتخر است.

میزان ما براساس حدیث شریف و متواتر از جناب رسول‌الله الاعظم صلّی‌الله علیه وآله و سلم همان ثقلین کتاب الله و عترت، اهل بیت علیم السلام است و تا قیام قیامت هم خواهد بود.

الحمدالله الذی جعلنا من المتمسّکین بولایتهم و محبتهم اجمعین
والسلام علیکم و رحمة‌الله و برکاته
بیست و دوم جمادی الثانی 1433 ق مطابق 1391.2.24 ش
داود صمدی آملی

همین جا از همه عزیزانم كه در این چند ماهه دائماً با ارسال سوال و پیام درباره این موضوع و انتشار مغرضانه بیانات درسی استاد و ابراز توهین به ساعت علم و عرفان ، ابراز نگرانی می فرمودند نیز تشكر می نمایم و البته ما همیشه عرض كرده بودیم كه شرح موضوع را به زودی از جانب استاد گرانقدر و بزرگ مان خواهیم شنید كه الحمدلله پیام حضرت علامه نیز بر جان همه مشتاقان اهل بیت علیهم السلام یك نیرو و حیات فراوانی را به همراه داشت.
خداوند هر دو این بزرگان و علاقمندان و شاگردان شان را از هر گزندی محفوظ داشته و اسباب رشد و تكامل ما را هم به بركت وجود این بزرگان فراهم گرداند ان شاءالله.

 

متن بالا را سایت ازهی تهیه فرموده اند.

نجم الدین | 14:32 - دوشنبه 1391/02/25

امروز بیست و پنجمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران میزبان علامه ذوالفنون حسن زاده آملی بود و به گامهای مبارک ایشان مباهات می نمود.

اخبار تکمیلی را از وبلاگ ارزشمند "علامه دهر" دنبال کنید.

نجم الدین | 22:58 - چهارشنبه 1391/02/20

بسم الله الرحمن الرحیم

سمت مقدس تعلیم و تربیت٬ سیرت حسنه سفرای الهی است که برای تشکیل مدینه فاضله و اعتلای نفوس به فهم معارف ملکوتی و ارتقای عقول به معارج قدس ربوبی٬ مبعوث شده اند.

+ ادامه مطلب...

نجم الدین | 22:19 - سه شنبه 1391/02/12

خبرگزاری فارس: اول فروردین سال 1391، پایگاه اطلاع رسانی حضرت استاد حسن رمضانی از اساتید عرفان و حکمت حوزه علمیه قم شروع به کار می‌کند. 

در این پایگاه، مسائل مربوط به حکمت و عرفان اسلامی، پاسخ به شبهات، پرسش و پاسخ و آسیب شناسی مسائل عرفانی با هدف نشر و  دفاع از آموزه‌های اصیل عرفانی زیر نظر استاد رمضانی ارائه خواهد شد.

این پایگاه با دو نشانی اینترنتی: http://www.ostadramazani.ir  و  http://www.ramazani.org فعالیت خود را آغاز می‌کند.

بر پایه این گزارش، استاد «حسن رمضانی»‌ از شاگردان برجسته علامه حسن زاده آملی است و تاکنون کتاب‌های حکمت و عرفان از جمله: بدایة الحکمه، نهایة الحکمه (دو دوره)، شرح الاشارات و التنبیهات (چند دوره کامل)، الهیات شفاء، برهان شفاء، الشواهد الربوبیه، دوره کامل اسفار اربعه 9 جلدی، تهمید القواعد ابن ترکه (چهار دوره)، شرح فصوص الحکم (سه دوره)، مصباح الانس شرح مفتاح الغیب صدرالدین قونوی، تشریح الافلاک شیخ بهایی (دو دوره)، شرح چغمینی، مقاله اولای اصول اقلیدس (دو دوره)، شرح و بررسی مثنوی معنوی را تدریس و شاگردان متعددی تربیت کرده است.

علامه حسن زاده آملی در سال 73 در مقدمه‌ای بر یکی از کتاب‌های این استاد حوزه نوشت: «…[وی] در تحلى به مَنقَبتین علم و عمل مورد اعتماد من است. و سالیانى در محاضر دروس و بحثم به حدت دقت و جودت قریحه و حسن سلیقه و استقامت فکرتش آگاهى یافتم و خود اکنون از فضلاى گرانقدر حوزه است....».

منبع:http://vahedjavan.blogsky.com/1390/12/28/post-194

نجم الدین | 17:48 - دوشنبه 1390/12/29

شما در عالم رؤیا موجوداتی را می بینید که همه حیّ اند٬ راه می روند٬حرف می زنند و... و در عین حال همه هم قائم به یک نفس اند. جهان کثرات هم همه قائم به یک وجود است و همانطور که صور رؤیایی حقیقتاً ظهور و تجلّی وجود شما هستند و جدای از شما نیستند در عین حال که خود شما نیستند٬ موجودات هستی نیز جدای از ذاتِ حق نیستند و در عین حال٬ حق هم نیستند. حقیقت مسئله ی وحدت در کثرت و کثرت در وحدت هم همین است.

منبع: در محضر استاد٬ ص۸۸

نجم الدین | 22:46 - چهارشنبه 1390/11/19

این کلیپ ارزشمند کاری است از وبلاگ ارزشمند علامه دهر که برای کنگره حضرت علامه حسن زاده آملی (حفظه الله) که اردیبهشت ماه نود در دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین برگزار شد، ساخته شده بود.

نجم الدین | 16:51 - دوشنبه 1390/11/17

حجت الاسلام فیاضی ریاست محترم هیأت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی:

بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين و الصلوه علي رسول الله و علي آله الطاهرين و لعنه الله علي اعدائهم اجمعين.

يكي از افتخارات بنده اين است كه چندين سال در زير سايه علمي و تربيتي استاد بزرگوار حضرت آيت‌الله جوادي و حضرت آيت‌الله حسن‌زاده آملي(دام ظلهم) در مدرسه سعادت بودم. ما هم حجره‌اي داشتيم به نام آقاي آقاسيد عبدالله موسويان كه ايشان توسط مرحوم آقاي الهي قمشه‌اي، استاد اساتيد ما، وارد كسوت روحانيت شده بود. و به مناسبت انسي كه با مرحوم آقاي الهي قمشه‌اي داشت، آقاي الهي قمشه‌اي را به قم دعوت مي‌كردند. ايشان هم موقع ورود به قم وارد به حجره این آقا می‌شدند. يكي از خاطراتي كه من از حضرت استاد آيت‌الله حسن‌زاده(دام ظله) دارم، اين است كه در يكي از دفعاتي كه مرحوم آقاي الهي قمشه‌اي تشريف آورده بودند و در حجره ما در قم تشريف داشتند، هم حجره‌اي ما جناب آقاي موسويان به ايشان اطلاع دادند كه آقاي الهي تشريف آوردند و بنا شده بود كه بعد از نماز مغرب و عشاء، حضرت استاد آيت الله حسن‌زاده(دام ظله)، به ديدن استادشان آقاي الهي قمشه‌اي به حجره اينها تشريف بياورند. ما در خدمت حضرت آقاي الهي قمشه‌اي در حجره نشسته بوديم كه يك دفعه ديديم كه جناب آقاي حسن‌زاده تشريف آوردند. من فوراً بلند شدم در را باز كردم و سلام كردم و عرض كردم بفرماييد. ولي حضرت استاد از همان دم در، يك سلام بسيار گرم و پرمحبتي به استاد كردند و شروع كردند با كلمات بسيار شيرين و اديبانه، استيذان كردن از حضرت استاد. تعبيراتي كه نه من يادم است و نه توان‌اش را دارم كه بازگو كنم. حدود ده دقيقه جناب آقاي حسن‌زاده دم در، اجلال از حضرت استادشان آقاي الهي قمشه‌اي و در ضمن استيذان از ايشان براي ورود به محضر ايشان بود. مكرر آقاي الهي قمشه‌اي مي‌فرمودند كه بفرماييد، ولي ايشان باز به همان بيانات خودشان ادامه مي‌دادند. تا اينكه بالأخره آمدند و دو زانو در محضر استاد نشستند و با يك تواضعي و تكريم و اجلالي كه بنده نه قبل از آن، شبيه آن را ديده بودم و نه بعد از آن. واقعاً بي‌نظير و به ياد ماندني بود. اين يكي از خاطراتي بود كه در محضر ايشان من داشتم. و از ويژگي‌هاي علمي حضرت استاد هم دقت‌شان در تصحيح متون درسي حوزه و استنباط مطلب از متن بود. كه ما در همان چند سالي كه شرح اشارات در محضرشان تلمذ مي‌كرديم، احساس كرديم به‌طور طبيعي از اين ويژگي ايشان متأثر شديم و من بسيار احساس مي‌كنم كه از اين بهره گرفتم و در اينكه روي عبارات حساس باشم و در جايي كه احتمال خطا مي‌دهم تحقيق و دنبال كنم. البته ايشان درون تدريس بارها مي‌فرمودند كه من اين نسخه اشارات را كه مي‌آورم براي تدريس، با بيست و پنج نسخه مختلف مقابله مي‌كنم. و آن متن مصحح را از ميان اين بيست و پنج نسخه انتخاب مي‌كنم. ويژگي ديگري كه از محضر ايشان فرا گرفتيم، عنايت‌ ايشان بود به شاگردان و اين که در حقيقت در تشويق شاگردان به تحصيل و جديت و دقت، بسيار مؤثر بود. وقتي ملتفت مي‌شدند كه يك شاگردي زمينه خوبي براي رشد دارد، عنايت خاصي به ايشان داشتند. گاهي ديده‌ مي‌شد كه ايشان وقتي با يك شاگرد خوبي برخورد مي‌كنند، با اينكه خيلي اين حال را به‌خصوص در آن دوران نداشتند، ولي مي‌ايستادند. حال و احوال مي‌كردند. از حالات آن شاگرد جويا مي‌شدند. يك طوري كه كاملاً محسوس بود كه ايشان اعمال عنايت مي‌كنند به شاگرد خودشان‌ و اين بسيار در روحيه شاگرد مؤثر بود كه يك چنين استادي به او توجه مي‌كرد و عنايت مي‌داد.

والسلام عليكم و رحمه الله و بركاته

منبع:خبرنامه مجمع عالی حکمت اسلامی،شماره۱۵

نجم الدین | 16:11 - جمعه 1390/10/16

                                           بسم الله الرحمن الرحیم

برگزارى مراسم دهه اول ماه محرم

مراسم عزاداري حضرت اباعبدالله الحسين (عليه السلام) در دهه اول محرم امسال با بيانات استاد صمدي آملی در امام‌زاده اسماعيل (عليه السلام) شهرستان قزوين برگزار مي شود. زمان شروع مراسم از تاریخ پنجم آذر ماه(شب اول محرم) ساعت هشت و نیم شب می باشد.

منبع:پایگاه علمی فرهنگی تجلی اعظم.

......................................................

پ ن: بیانات استاد صمدی آملی در دهه اول ماه محرم 1390 ، با موضوع "پیرامون علم بلایا و منایا"در بخش آرشیو سایت تجلی اعظم هر روز قابل دریافت می باشد.

فانی | 13:52 - جمعه 1390/09/04

در همین زمینه فرزند علامه حسن زاده آملی در تماس خبرگزاری ابنا با وی ضمن تکذیب بیماری ایشان گفت: به لطف خدا و دعای مردم مومن حال علامه حسن زاده آملی خوب است و جای هیچ نگرانی نیست .

حجت الاسلام عبدا لله حسن زاده با ابراز نگرانی از ارسال این پیامک ها  از مردم و علاقه مندان علامه  خواست به این شایعات توجهی نکنند.

گفتنی است در چند ماه پیش نیز پیامک هایی مبنی بر بیماری ایشان منتشر شده بود که نزدیکان علامه در آن زمان هم آن را تکذیب کرده بودند.

منبع: خبرگزاری ابنا

http://www.allameyedahr.blogfa.com

نجم الدین | 21:58 - چهارشنبه 1390/09/02

این پست آخرین بخش از توضیحات و تقریرات علامه شعرانی"قدس سره" از مبحث عرشی و سنگین "وحدت وجود" می باشد که به طالبان علم و معرفت تقدیم می شود. لعلّ الله یحدث بعد ذلک امرا

عرفا کلیّةً قائل به وحدت وجودند و آنها در بین الهیین بسیار غلوّ نموده وجود غیر حق را انکار نموده اند و می گویند این موجودات ضعیفه پرتوی یا عکسی هستند که با وجود واجب بر آنها نام هستی روا نیست، همچنانکه مادیین می گویند: غیر از ماده هیچ چیز وجود خارجی ندارد و سایر موجودات از قبیل انسان و حیوان چیزی جز تظاهرات ماده نیستند.

و به هر حال مادیین نیز قائل به وحدت وجودند و در بین این دو دسته کسانی هستند که به کثرت موجودات قائل گردیده اند. اگر از مادیین بپرسیم: انسان چیست؟ می گوید: یک توده موادی که با هم به نحو خاصی تالیف شده. اگر بگوییم: غیر از همان عناصر خارجی چیزی دیگری هم وجود خارجی دارد؟ می گوید: ندارد. اگر بگوییم: فرق انسان مرده و انسان زنده چیست، با اینکه عناصر بدن زنده فوراً بعد از مرگ پراکنده نمی شود؟ در جواب می گوید: در بدن زنده حرکت در خون به نحو طبیعی است و قابلیت اعضا برای مناصب مخصوصه باقی است و در بدن مرده خون ساکن است و قابلیت از اعضا مسلوب.

بقیه در ادامه مطلب...

+ ادامه مطلب...

نجم الدین | 17:30 - پنجشنبه 1390/08/26

الهی تا به حال می گفتم«لا تأخذه سنة و لا نوم»، الآن می بینم مظهرش را هم «لا تأخذه سنة و لا نوم» که به تفسیر انفسی کریمه پی برده ام.

اصل دیگر این که انسان یک هویّت ممتدّ از فرش تا فوق عرش است و همه افعال گوناگوناش را به همین یک هویّت ممتد – یعنی یک شخص انسان- اسناد می دهد که می گوید: من دیدم و من شنیدم و من رفتم و من گرفتم و من تخیّل کردم و من تعقّل نموده ام، و هکذا اسنادهای بسیاری از افعال جورواجور دیگر. و در عین حال که همۀ افعال مختلف به یک شخص اسناد داده می شود، باز در این اسناد یکایک اعضا و جوارح و قوای آنها و مراحل و مراتب نفس لحاظ می شود. مثلا یک شخص انسان می گوید: من دانایم، و من اینجا نشسته ام که نشستن وصف تن است و دانستن وصف روان و هکذا. فافهم.

بقیه در ادامه مطلب...

+ ادامه مطلب...

نجم الدین | 14:26 - سه شنبه 1390/08/10

طبیعیین و مادیین مادّه را واجب الوجود می دانند و می گویند: این ذرّات جسم همیشه بوده اند و با یکدیگر ترکیب می شوند و منحل می گردند باز ترکیب می شوند. و اگر از آنها بپرسی آیا چیزی غیر ذرّات در عالم هست یا نه؟ می گویند: نیست و موجود منحصر در ذرّات است. و صور و تراکیبی که عارض ذرّات می شود به عقیدۀ آنها حقیقت ندارد و اعراض که هیچ لایق اسم وجود نیستند، وجود منحصر در مادّه است و مادّه واجب الوجود.

متالّهین حقیقی در مقام خود همین طور گویند: موجودی در عالم نیست جز خدا، و اینها دیگر لایق اینکه اسم هستی برآنها اطلاق شود نیستند " کسرابٍ بقیعةٍ یحسبه الظمآنُ ماءً حتّی اذا جاءه لم یجده شیئا" (نور/39)

+ ادامه مطلب...

نجم الدین | 12:50 - جمعه 1390/08/06

مطلب بسیار زیبا و دلنشینی هست، ان شاء الله بخوانی و لذت ببری:

عرفا و صوفیه در بیانات خود بعضى مطالب اظهار مى‏کنند که با ادب منافات دارد و البته مراعات ادب در امور لازم است، چنانکه شخص معبّر در جواب هارون الرشید که خواب دیده بود دندانهاى او ریخته است معبّر گفت: اقوام خلیفه تمام بمیرند. خلیفه متغیّر شد و امر کرد او را زدند. دیگرى آمد گفت: عمر خلیفه از تمام اقوام و خویشان بیشتر است. خلیفه انعامش داد با اینکه همان مطلب را گفته بود، براى مراعات ادب مستحق انعام گردید. در خداشناسى و عبادت هم مراعات ادب لازم است، مثلا اگر مسجد خراب شود و مسجد هم خانه خداست یک کسى خطاب به خدا کند و بگوید: «اى خانه خراب» بى‏ادب بوده، گرچه مطلب او راست و درست است. یا کسى بگوید: «اى خداى بى‏عقل بى‏شعور بى‏مدرک» بى‏ادبى است، ولى سخنى صحیح است؛ زیرا که عاقل و شاعر بر خدا کفر است، و خداوند عقل ندارد چنانکه چشم ندارد ولى تمام چیزها را مى‏داند و مى‏بیند، و نیز شیخ محمود شبسترى در گلشن راز گوید:

بقیه در ادامۀ مطلب...

+ ادامه مطلب...

نجم الدین | 17:42 - شنبه 1390/07/23

معنای وحدت وجود این است که در عالم یک حقیقت موجود است و آن خداست، و موجودات دیگر قابل اینکه به آنها چیز گفته شود نیستند. گاهی مجازاً و گاهی حقیقةً این بیان در عرف و استعمال گفته می شود مثل اینکه جبرئیل فریاد زد: " لا فتی الا علی لا سیف الا ذوالفقار"؛ یعنی در عالم یک جوانمرد پیدا نمیشود مگر علی، و یک شمشیر نیست مگر ذوالفقار.  با اینکه در این ظاهر این سخن غلط به نظر می آید؛ چون مرد جوان در عالم بسیار است و شمشیر هم زیاد است، ولی چون گوینده می خواهد علی و ذوالفقار را بزرگ کند می گوید در مقابل علی هیچکس جوانمرد نیست، یا اگر ذوالفقار شمشیر است شمشیرهای دیگر آهن پاره است.

هلو هلوی مشهد، آب آبِ شاه، سیب سیبِ دماوند، به بهِ اصفهان به های دیگر به نیست، با اینکه به های دیگر هم به است و لیکن به خوبی بهِ اصفهان نیست. در این صورت ممکن است شخصی بگوید:

موجود در عالم یکی است آنهم خداست اینها دیگر موجود نیست؛ زیرا موجود آن است که اثر داشته و کار از او ساخته باشد. وقتی مقایسه می کنیم می بینیم که موجودات دیگر کاری نمیتوانند بکنند مگر به اذن خدا، حتی من که سخن بگویم یا چیز بنویسم به قدرت و توانایی است که خدا عطا کرده و مردی که غذا می خورد و راه می رود و کسب می کند و کارهای دیگر به اذن و اراده خداست، و با اینکه به اذن و اراده حق است هیچ کار از ما برنمی آید جز کارهای معدودی؛ امّا اثر وجودی حضرت حق بسیار است چنانکه آسمانها و زمین و کواکب و کوهها را آفریده و شب و روز را تغییر می دهد و می برد و می آورد، آسمان و خورشید به این بزرگی را در گردش آورده، مردم را روزی می دهد حیات می دهد، آسملان و زمین را نگاهداری می کند، و هکذا سایر امور که خداوند به قدرت کامله خود انجام می دهد، صحیح است بگوییم:

او حقیقةً موجود است و سایرین وجود ندارند و هیچند "کسراب بقیعةٍ یحسبه الظمآن ماءً" یا "کلّ شیء هالک الّا وجهه" این معنی تا اندازه ای بد نیست و صحیح است ولی مشبّه به هایی که ما ذکر کردیم تمام مجازی بودند، مثلاً "به فقط به اصفهان است" مبالغه است، و لیکن دربارۀ حق تعالی که موجود حقیقةً اوست و دیگران نیستند یکنوع حقیقت است؛ یعنی در نظر دقیق عرفانی و برهانی باریک که منوّر به نور بصیرت باشد حقیقةً غیر خدا در عالم هیچ نیست، اگر چه به نظر اهل ظاهر موجودات عدیده به نظر می آید و این سخن را مجاز می پندارند، و لیکن اهل معرفت هیچ چیز را نمی بینند جز خدا که "ما رمیت اذ رمیت و لکنّ الله رمی" و حضرت امیر(علیه السلام) می فرماید: "ما رأیت شیئا الا و رأیت الله قبله و بعده و معه"( یقین ندارم که کدام یک از سه لفظ را فرموده).

هزار و یک کلمه، ج4، ص244، کلمۀ354

نجم الدین | 12:0 - پنجشنبه 1390/07/21